{"id":2422,"date":"2020-07-04T16:46:50","date_gmt":"2020-07-04T09:46:50","guid":{"rendered":"https:\/\/explorascience.vn\/?p=2422"},"modified":"2020-07-04T16:46:50","modified_gmt":"2020-07-04T09:46:50","slug":"ten-lua-nuoc-tro-choi-mang-tinh-giao-duc-va-giai-tri-cao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/explorascience.vn\/?p=2422","title":{"rendered":"T\u00caN L\u1eecA N\u01af\u1edaC \u2013  TR\u00d2 CH\u01a0I MANG T\u00cdNH GI\u00c1O D\u1ee4C V\u00c0 GI\u1ea2I TR\u00cd CAO"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>M\u1ed9t, hai, ba\u2026 B\u1eafn!<\/em><\/strong><strong><em>\u201d<\/em><\/strong><strong><em> Kh\u1ea9u hi\u1ec7u vang l\u00ean v\u1eeba d\u1ee9t. Chi\u1ebfc t\u00ean l\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn l\u00ean tr\u1eddi trong ti\u1ebfng<\/em><\/strong> <strong><em>reo<\/em><\/strong><strong><em> h\u00f2<\/em><\/strong><strong><em> v\u00e0 ph\u1ea5n kh\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n h\u1ecdc sinh. \u0110\u00e2y l\u00e0 tr\u00f2 ch\u01a1i T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c <\/em><\/strong><strong><em>th\u1ef1c hi\u1ec7n<\/em><\/strong><strong><em> t\u1ea1i Trung t\u00e2m Kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Quay ng\u01b0\u1ee3c th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c T\u00ean l\u1eeda, ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t minh t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XIII t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi thu\u1ed1c ph\u00f3ng l\u00e0 thu\u1ed1c s\u00fang \u0111en, sau \u0111\u00f3 li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 v\u0169 kh\u00ed chi\u1ebfn tranh v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n l\u1ef1c cho c\u00e1c t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5. D\u1ef1a theo nguy\u00ean l\u00fd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00ean l\u1eeda, vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i khoa h\u1ecdc minh h\u1ecda cho nguy\u00ean l\u00fd \u0111\u1ea9y c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n l\u1ef1c, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Jean LeBot ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb n\u0103m 1930 \u1edf Rein (Ph\u00e1p) v\u1edbi v\u1ecf chai s\u00e2m banh v\u00e0 b\u01a1m xe \u0111\u1ea1p. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1990, tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i Ph\u00e1p (v\u1edbi chai nh\u1ef1a PET v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ed9 an to\u00e0n h\u01a1n), sau \u0111\u00f3 lan nhanh ra kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i v\u00ec s\u1ef1 h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 th\u1eed th\u00e1ch c\u1ee7a n\u00f3. T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh tr\u00f2 ch\u01a1i gi\u1ea3i tr\u00ed mang t\u00ednh gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u01a1 quan H\u00e0ng kh\u00f4ng v\u0169 tr\u1ee5 M\u1ef9, NASA, h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh d\u00e0nh cho tr\u1ebb em nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u01b0\u1edbng c\u00e1c em \u0111\u1ebfn v\u1edbi khoa h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed7i \u0111o\u00e0n kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn tham quan t\u1ea1i Trung t\u00e2m Kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc (TTKP), \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m h\u1ecdc sinh ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1eafn t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc. Tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n t\u1eeb nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng h\u00e0ng ng\u00e0y nh\u01b0 chai nh\u1ef1a, \u1ed1ng nh\u1ef1a PVC, b\u01a1m xe \u0111\u1ea1p, th\u1eafng xe \u0111\u1ea1p,\u2026 \u0110\u1ec3 nh\u1eefng qu\u1ea3 t\u00ean l\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn l\u00ean cao, c\u00e1c b\u1ea1n c\u1ea7n \u0111\u1ed5 m\u1ed9t \u00edt n\u01b0\u1edbc v\u00e0o chai nh\u1ef1a. Sau \u0111\u00f3, b\u1ea1n d\u00f9ng b\u01a1m xe \u0111\u1ea1p \u0111\u01b0a kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0o chai \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng kh\u00ed b\u1ecb n\u00e9n v\u1edbi \u00e1p su\u1ea5t cao. Khi gi\u1eadt ch\u1ed1t, kh\u00ed n\u00e9n \u0111\u1ea9y n\u01b0\u1edbc ph\u1ee5t ra ngo\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ea9y chai nh\u1ef1a bay l\u00ean cao \u0111\u1ebfn v\u00e0i ch\u1ee5c m\u00e9t theo \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt III Newton. Ch\u01b0a d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, m\u1ed9t th\u1eed th\u00e1ch khoa h\u1ecdc v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00f3 h\u01a1n l\u00e0 l\u00e0m sao ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafn t\u00ean l\u1eeda bay cao nh\u1ea5t v\u00e0 xa nh\u1ea5t. Ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u h\u00e0o h\u1ee9ng v\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c chinh ph\u1ee5c \u201cb\u00e0i to\u00e1n\u201d n\u00e0y. C\u00e1c b\u1ea1n ch\u01a1i theo nh\u00f3m, ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00f9ng nhau \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra \u0111\u00e1p \u00e1n. Sau m\u1ed7i l\u1ea7n b\u1eafn, h\u1ecdc sinh d\u1ea7n c\u0103n ch\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc t\u1ed1i \u01b0u cho v\u00e0o chai, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh g\u00f3c b\u1eafn \u0111\u1ec3 t\u00ean l\u1eeda bay cao nh\u1ea5t v\u00e0 xa nh\u1ea5t. Th\u00f4ng qua tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y, c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1eadn d\u1ee5ng linh ho\u1ea1t nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft b\u00e0i to\u00e1n m\u00e0 c\u00f2n t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e1ng t\u1ea1o, l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u00f3m m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3. Th\u1eed th\u00e1ch \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 mang \u0111\u1ebfn ni\u1ec1m vui v\u00e0 h\u1ee9ng th\u00fa cho c\u00e1c b\u1ea1n h\u1ecdc sinh.<\/p>\n<div id=\"attachment_2423\" style=\"width: 1034px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2423\" src=\"https:\/\/explorascience.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cxc-1024x648.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"648\" \/><p id=\"caption-attachment-2423\" class=\"wp-caption-text\">H\u1ecdc sinh tr\u01b0\u1eddng THPT L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1eafn l\u1eeda n\u01b0\u1edbc<\/p><\/div>\n<p>T\u1eeb chi\u1ebfc t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 d\u1ec5 ch\u1ebf t\u1ea1o, TTKP \u0111\u00e3 n\u00e2ng c\u1ea5p m\u00f4 h\u00ecnh v\u1edbi m\u1ee9c b\u1eafn cao h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 cao 100m. T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb camera quan s\u00e1t khung c\u1ea3nh xung quanh. Do \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ghi nh\u1eadn \u0111\u1ed9 cao c\u1ee7a t\u00ean l\u1eeda trong su\u1ed1t qu\u00e1 tr\u00ecnh bay. Khi r\u01a1i xu\u1ed1ng, d\u00f9 s\u1ebd bung ra gi\u00fap t\u00ean l\u1eeda \u0111\u00e1p m\u1eb7t \u0111\u1ea5t m\u1ed9t c\u00e1ch an to\u00e0n.<\/p>\n<p>Tr\u00f2 ch\u01a1i n\u00e0y thu\u1ed9c nh\u00f3m c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ngo\u00e0i tr\u1eddi. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i (m\u01b0a ho\u1eb7c gi\u00f3 l\u1edbn), m\u00f4 h\u00ecnh t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00ec c\u00e1c th\u00f4ng s\u1ed1 ph\u00f3ng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u, TTKP \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00f4 h\u00ecnh Th\u00e1p t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc, nh\u1eb1m kh\u1eafc ph\u1ee5c c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf do th\u1eddi ti\u1ebft, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u00e2ng c\u1ea5p m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc trong nh\u00e0. Th\u00e1p t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf v\u1edbi chi\u1ec1u cao 6m, bao g\u1ed3m t\u00ean l\u1eeda, b\u1ec7 ph\u00f3ng ki\u00eam h\u1ed3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc, th\u00e1p ph\u00f3ng ki\u00eam tr\u1ee5c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng v\u00e0 tr\u1ee5c h\u00e3m t\u00ean l\u1eeda khi r\u01a1i, c\u00f9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafp \u0111\u1eb7t ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i t\u1ef1 m\u00ecnh tr\u1ea3i nghi\u1ec7m. Th\u00e1p t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf d\u1ef1a tr\u00ean m\u00f4 h\u00ecnh T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a B\u1ea3o t\u00e0ng khoa h\u1ecdc Cit\u00e9 des sciences et de l\u2019industrie Paris. Qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00f3ng t\u00ean l\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a th\u00f4ng qua b\u00e0n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n. C\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u01b0a v\u1ec1 v\u00e0 cho bi\u1ebft \u0111\u1ed9 cao t\u00ean l\u1eeda. T\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i s\u1ebd \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 t\u00ean l\u1eeda bay \u0111\u01b0\u1ee3c cao nh\u1ea5t.<\/p>\n<div id=\"attachment_2426\" style=\"width: 778px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2426\" src=\"https:\/\/explorascience.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gfgfg-3-768x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"1024\" \/><p id=\"caption-attachment-2426\" class=\"wp-caption-text\">Th\u00e1p T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i TTKP<\/p><\/div>\n<p>Hi\u1ec7n nay tr\u00f2 ch\u01a1i T\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u cu\u1ed9c thi v\u1ec1 t\u00ean l\u1eeda n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00fap c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb tham gia thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1ec3 h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u1ef1c t\u1ebf. Qua c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1eb7t trong c\u00e1c ph\u00f2ng tr\u01b0ng b\u00e0y, TTKP hy v\u1ecdng r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea c\u0169ng nh\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a TTKP mu\u1ed1n h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>&#8211; Y\u1ebfn Nhi &#8211; Oanh Trang &#8211;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u1ed9t, hai, ba\u2026 B\u1eafn!\u201d Kh\u1ea9u hi\u1ec7u vang l\u00ean v\u1eeba d\u1ee9t. Chi\u1ebfc t\u00ean l\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn l\u00ean tr\u1eddi trong ti\u1ebfng reo h\u00f2 v\u00e0 ph\u1ea5n kh\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n h\u1ecdc sinh. \u0110\u00e2y&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[18,12],"tags":[],"class_list":["post-2422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tham-quan-trai-nghiem","category-tin-tuc-su-kien"],"lang":"vn","translations":{"vn":2422},"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2422"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2422\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/explorascience.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}